Görüntüsü Elde Edilen Kara Delik Fotoğrafı Nasıl Bir Önem Teşkil Ediyor?

0
136

Gökbilimciler, uzun uğraşlardan sonra M87 Galaksisi’nin merkezinde yer alan devasa kütleli kara deliğin (super massive black hole) yaklaşık görüntüsünü elde etmeyi başardı. Peki bu neden önemli?

ABD Ulusal Bilim Vakfı’ndan gökbilimciler, M87 Galaksisi’nin merkezindeki kara deliği, var olduğu kanıtlanacak şekilde gözlemlemeyi başardı. Bu, kara deliklerin varlığına dair ilk somut delil olarak sayılıyor.

Messier 87 galaksisinin merkezindeki karadeliğin fotoğrafı..

Dünya’dan yaklaşık 55 milyon ışık yılı uzaklıkta!

Saat yönünde döndüğüne dair bulgular var.

Güneş’ten yaklaşık 6.5 milyar kat kütleye sahip!

Event Horizon teleskobu tarafından görüntülendi.

M87’nin kara deliği, tam 40 milyar km çapında ve Dünya’mızdan 53 milyon ışık yılı uzaklıkta. Samanyolu Galaksisi yerine başka bir galaksinin merkezindeki kara deliğin tercih edilme sebebi ise görüntüsünü elde etmenin Samanyolu’nun merkezi Sagittarius A’dan çok daha büyük kütleli olması ve bu nedenle daha yavaş hareket etmesi.

Görüntüdeki bulanıklığın simüle edilerek giderilmiş hali / Kaynak

Bu görüntüyü elde etmek için Dünya’nın farklı bölgelerinde yer alan 13 teleskop kullanıldı.

Event Horizon teleskop dizgisi / Görsel: BBC

Bu başarının mimarları arasında Arizona Üniv Astrofizikçi Prof.Dr.Feryal Özel’in de bulunması bizim için bir gurur vesilesi.

Medyada sıkça gördüğümüz, aşağıdakine benzer görüntüler tamamen simülasyon yoluyla elde edilmişti. İlk defa kanıt niteliğinde, gerçek bir görüntü elde etmiş olduk.

Neden önemli bu keşif?

sanılanın ve beklediğimizin aksine samanyolu galaksisi’nin, yani içinde olduğumuz galaksinin merkezindeki sagittarius a’nın değil de, messier 87 galaksisinin merkezindeki kara deliği görebildik. messier 87, 50 milyon ışık yılından daha uzakta (tam olarak 53,5 milyon). uzak olduğu için de bize kadar gelen titreşimlerinin az olmasından dolayı sagittarius a’dan önce bu kara delik için çalışmışlar.

sadece matematiksel olarak kanıtlanmış kara deliklerin elle tutulur, gözle görülür bir kanıtı var artık. sadece 400 küsür yıl önce dünya sabit değil, güneşin etrafında dönüyor dediği için öldürülen giordano bruno’dan bugüne gelinebildiğine inanamıyorum. şu görüntüyü oluşturmak için tam iki yıldır uğraşıyorlar. new horizons’tan önce neye benzediğini bile bilmediğimiz plüton’u sadece iki yıl önce net bir şekilde görebilmiştik:

Ek bilgiler

* bulunan hiçbir bulgu, einstein’ın izâfiyet teorisiyle çelişmiyormuş. yani izafiyet teorisine bir başka kanıt diyebiliriz.

* bu görüntü dünyanın farklı yerlerindeki 13 teleskobun iki yıldır biriktirdiği çok büyük boyuttaki görüntülerin bir araya gelmesiyle oluşturulmuş.

* messier 87 galaksisi bize 50 milyon ışık yılından daha uzak olduğu için fotoğrafladığımız bu görüntü de en az 50 milyon ışık yılı öncesine ait.

* güneşin 6,5 milyar katı kütleye sahip ve mevcut en büyük kara delik olduğunu düşünülüyor.

* kara deliğin etrafında toplanan madde ve ışığın yaydığı enerji öyle büyük ki dünyadan bile görüntüleyebiliyoruz.

* bu fotoğrafın maliyeti 44 milyon euroymuş.

* saat yönünde dönüyormuş iki gözümün çiçeği.

* kara delik fotoğrafı diyoruz ama adı üstünde kara bir delik olan kara delik fotoğrafını çekemiyoruz. etrafında oluşan ışığın fotoğrafı bu daha çok. ama kara deliğin orada olduğunu bize net şekilde gösteriyor.
fazlaejderhasiolanvarmi

Tam olarak neyin görüntüsü elde edildi?

kara delik fotoğrafı değil, kara deliğin olay ufkunun birikim diski üzerinde yarattığı gölgeyi görebildiğimiz fotoğraftır mevzubahis görüntü.

“o gölge zaten kara deliğin kendisi, kafa karıştırma” diyorlar. hayır, değil.
hawking radyasyonunu görüntüleyebilirsek bize kara deliğin olay ufkunu verir.

görüntülenen gölge, aslında kara deliğin olay ufkundan 2,6r daha büyük bir alanı kaplıyor. o gölge kara delik olmuyor. hatta olay ufku da kara delik olmuyor. gerçek kara delik, bütün bu sistem içerisindeki tekillik noktası.

olay ufku içerisinde yer alan tekilliği görüntülemek imkansız. ama olay ufkunun hemen yüzeyini görüntülemek bir gün mümkün olacak. yalnızca, şu an elimizde bulunan cihazlar hawking radyasyonunu tespit edebilecek kadar gelişmiş değil.

Olay ufku (event horizon) için, grafikte görüldüğü gibi kara deliğin etki alanı diyebiliriz basitçe.

diabolic wizard

Final yorumu

bahse konu görüntü yaklaşık 55 milyon yıl öncesine aittir.

yani bir başka deyişle tarihin en eski fotoğraflarından biri çekilmiştir.

Kaynak: https://seyler.eksisozluk.com//goruntusu-elde-edilen-kara-delik-fotografi-nasil-bir-onem-teskil-ediyor

CEVAP VER